Διατακτικές σίτισης στην Ευρώπη / Διατακτικές σίτισης: οι κανόνες το 2026

Διατακτικές σίτισης: οι κανόνες το 2026

Οι διατακτικές σίτισης απαλλάσσονται από ασφαλιστικές εισφορές και δεν θεωρούνται παροχή σε είδος έως 6 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα, όταν χορηγούνται μηνιαίως από τον εργοδότη, ανταλλάσσονται μόνο με γεύματα, έτοιμα φαγητά, τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση και ροφήματα, και χρησιμοποιούνται σε συμβεβλημένο δίκτυο καταστημάτων. Ο ελληνικός νόμος γράφει τον κανόνα αποδοχής ρητά, και αυτό κάνει την Ελλάδα την καθαρότερη δοκιμή για το αν μια κάρτα μπορεί να μεταφέρει την παροχή.

Τελευταία αναθεώρηση: 16 Σεπτεμβρίου 2026. Οι κανόνες προέρχονται από το άρθρο 43 του ν. 5006/2022, σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2023.

Τι ορίζει ο νόμος

Τέσσερις προϋποθέσεις πρέπει να ισχύουν ταυτόχρονα. Οι διατακτικές σίτισης χορηγούνται σε μηνιαία βάση από τον εργοδότη για την κάλυψη των αναγκών διατροφής των εργαζομένων κατά τη διάρκεια της εργασίας τους. Η αξία τους δεν υπερβαίνει το ποσό των έξι (6) ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα. Ανταλλάσσονται μόνο με γεύματα, έτοιμα φαγητά, τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση και ροφήματα. Και χρησιμοποιούνται σε συμβεβλημένο δίκτυο καταστημάτων, στη βάση συμβάσεων μεταξύ του εκδότη των διατακτικών σίτισης και των καταστημάτων, στις οποίες ρυθμίζεται ο τρόπος αποδοχής και ανταλλαγής τους.

Ο νόμος δέχεται τις διατακτικές σίτισης σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή. Στην πράξη η ηλεκτρονική μορφή, δηλαδή κάρτα ή εφαρμογή, είναι αυτή που μπορεί να ελέγξει και τις τέσσερις προϋποθέσεις τη στιγμή της πληρωμής, ενώ το χαρτί τις αφήνει στον ταμία.

Τι λέει ακριβώς το άρθρο 43

Η διατύπωση του νόμου αξίζει να διαβαστεί όπως είναι, γιατί κάθε φράση της αντιστοιχεί σε μια απαίτηση προϊόντος. Οι διατακτικές σίτισης που χορηγούνται σε μηνιαία βάση από τον εργοδότη στους εργαζομένους, σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή, για την κάλυψη των αναγκών διατροφής τους κατά τη διάρκεια της εργασίας τους, αποτελούν παροχές σε είδος που εξυπηρετούν λειτουργικές ανάγκες της επιχείρησης, την αύξηση της παραγωγικότητάς τους και την ποιότητα των συνθηκών εργασίας. Ως τέτοιες, δεν θεωρούνται εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες για τον υπολογισμό του εισοδήματος, δεν περιλαμβάνονται στις τακτικές αποδοχές των εργαζομένων και δεν υπόκεινται σε κοινωνικοασφαλιστικές ή άλλες κρατήσεις.

Οι προϋποθέσεις ισχύουν εφόσον πληρούνται σωρευτικά: η αξία των διατακτικών δεν υπερβαίνει το ποσό των έξι (6) ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα, χορηγούνται αυτούσιες και προσωπικά προς τους δικαιούχους, ανταλλάσσονται μόνο με γεύματα, έτοιμα φαγητά, τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση και ροφήματα, και η ανταλλαγή των διατακτικών σίτισης από τους δικαιούχους γίνεται σε συμβεβλημένο δίκτυο καταστημάτων στη βάση συμβάσεων μεταξύ του εκδότη των διατακτικών σίτισης και των καταστημάτων, στις οποίες ρυθμίζεται ο τρόπος αποδοχής και ανταλλαγής τους. Η αξία πάνω από το όριο των έξι ευρώ θεωρείται εισόδημα από μισθωτή εργασία και παροχή σε είδος, με τις αντίστοιχες κρατήσεις.

Το άρθρο 43 τροποποίησε το άρθρο 145 του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου και όχι μόνο τη φορολογική νομοθεσία, γι' αυτό η ρύθμιση ανήκει στο εργατικό δίκαιο και στη σχέση εργοδότη και εργαζομένου, όχι απλώς σε μια φορολογική απαλλαγή. Για τον εργοδότη αυτό σημαίνει ότι οι διατακτικές σίτισης αποτελούν παροχή που τεκμηριώνεται με τις συμβάσεις του εκδότη και τις αποδείξεις χορήγησης, και τα δύο πρέπει να είναι διαθέσιμα σε έλεγχο.

Πώς φορολογούνται οι διατακτικές σίτισης

Οι διατακτικές σίτισης θεωρούνται παροχή σε είδος που εξυπηρετεί λειτουργικές ανάγκες της επιχείρησης, γι' αυτό δεν περιλαμβάνονται στις τακτικές αποδοχές των εργαζομένων και δεν υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές ή άλλες κρατήσεις, όσο τηρούνται οι τέσσερις προϋποθέσεις. Για την επιχείρηση η δαπάνη εκπίπτει ως λειτουργική.

Σε έναν μήνα με 22 εργάσιμες ημέρες το όριο δίνει περίπου 132 ευρώ τον μήνα, δηλαδή έως 1 320 ευρώ τον χρόνο ανά εργαζόμενο, καθαρά, χωρίς εισφορές και χωρίς φόρο. Το ποσό είναι μικρό δίπλα στο Λουξεμβούργο ή τη Φινλανδία, και ακριβώς αυτό εξηγεί γιατί το μέτρο εξαπλώνεται: το κόστος για τον εργοδότη είναι χαμηλό, προβλέψιμο και εύκολο να εγκριθεί.

Από τα 6 στα 10 ευρώ: τι συζητείται το 2026

Το όριο των 6 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο για περισσότερα από είκοσι χρόνια, ενώ οι τιμές στην εστίαση και στα τρόφιμα έχουν ανέβει πολύ. Ενόψει της ΔΕΘ του Σεπτεμβρίου 2026 εργαζόμενοι και εργοδότες ζήτησαν από κοινού την αύξηση του αφορολόγητου ορίου από τα 6 στα 10 ευρώ, και η κυβέρνηση εξετάζει το αίτημα. Με 10 ευρώ την ημέρα η παροχή θα έφτανε τα 220 ευρώ τον μήνα, 88 ευρώ περισσότερα.

Μέχρι να ψηφιστεί αλλαγή, ισχύουν τα 6 ευρώ. Για ένα πρόγραμμα με κάρτα αυτό σημαίνει ότι το όριο πρέπει να είναι ρύθμιση με ημερομηνία έναρξης και όχι σταθερά στον κώδικα: αν το όριο αλλάξει, η νέα αξία εφαρμόζεται από την ημέρα ισχύος της, χωρίς νέα έκδοση διατακτικών.

Γιατί η τέταρτη προϋπόθεση μετράει περισσότερο από το ποσό

Διαβάστε ξανά την τέταρτη προϋπόθεση. Η απαλλαγή δεν εξαρτάται από το αν η κάρτα είναι κλειστού βρόχου, από το δίκτυο στο οποίο τρέχει ή από οποιαδήποτε τεχνολογία. Εξαρτάται από την ύπαρξη σχέσης ανάμεσα στον εκδότη και κάθε κατάστημα που δέχεται τις διατακτικές, και από το ότι η σχέση αυτή ρυθμίζει την αποδοχή και την ανταλλαγή.

Αυτή είναι η ίδια δομή με την εξαίρεση πάνω στην οποία έχει χτιστεί ολόκληρος ο ευρωπαϊκός κλάδος των διατακτικών, και ο λόγος που μια προπληρωμένη κάρτα γενικής χρήσης δεν μπορεί απλώς να μετονομαστεί σε διατακτική σίτισης. Είναι όμως και ο λόγος που μια κάρτα σε δίκτυο πληρωμών μπορεί να μεταφέρει την παροχή, αρκεί η απόφαση αποδοχής να ανήκει στο πρόγραμμα και όχι στο δίκτυο.

Πού χρησιμοποιούνται οι διατακτικές σίτισης

Σε εστιατόρια, ταβέρνες, καφέ, φούρνους, καταστήματα με έτοιμο φαγητό, σούπερ μάρκετ για τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση, και σε υπηρεσίες διανομής φαγητού, εφόσον το κατάστημα ανήκει στο συμβεβλημένο δίκτυο του εκδότη. Οι διατακτικές είναι προσωπικές, χορηγούνται προσωπικά προς τους δικαιούχους, δεν ανταλλάσσονται με χρήματα και δεν μεταβιβάζονται.

Τα ποτά με αλκοόλ, τα τσιγάρα και τα μη τρόφιμα μένουν εκτός, γιατί ο νόμος περιορίζει την ανταλλαγή σε γεύματα, έτοιμα φαγητά, τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση και ροφήματα. Σε ένα πρόγραμμα με κάρτα ο περιορισμός εφαρμόζεται στην έγκριση της συναλλαγής, από την κατηγορία του εμπόρου και τη λίστα των συμβεβλημένων καταστημάτων, όχι από τον ταμία.

Ποιοι δικαιούνται διατακτικές σίτισης και πόσες

Οι εργαζόμενοι με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, μία διατακτική για κάθε εργάσιμη ημέρα. Οι ημέρες άδειας, ασθένειας και αργίας δεν γεννούν δικαίωμα, οι εργαζόμενοι μερικής απασχόλησης παίρνουν διατακτικές για τις ημέρες που εργάζονται, και η τηλεργασία δεν αποκλείει την παροχή, αφού ο κανόνας μετρά την εργάσιμη ημέρα και όχι τον τόπο.

Ο εργοδότης δεν είναι υποχρεωμένος να χορηγεί διατακτικές σίτισης. Πρόκειται για οικειοθελή παροχή που μπορεί να προβλέπεται σε συλλογική ή επιχειρησιακή σύμβαση, και πολλές επιχειρήσεις τη δίνουν σε όλο το προσωπικό ώστε να μη διακινδυνεύσουν τον χαρακτήρα της ως λειτουργικής παροχής. Όταν χορηγείται, οι τέσσερις προϋποθέσεις ισχύουν στο ακέραιο.

Μια αγορά που μεγαλώνει από χαμηλή βάση

Οι Έλληνες εργοδότες στράφηκαν το 2026 στις παροχές ως εναλλακτική στις αυξήσεις μισθών, και οι διατακτικές σίτισης είναι η ευκολότερη παροχή για να ξεκινήσει κανείς, γιατί οι κανόνες είναι σύντομοι και το όριο χαμηλό. Έτσι προκύπτει μια αγορά με περισσότερα νέα προγράμματα από αντικαταστάσεις, κάτι ασυνήθιστο στην Ευρώπη.

Σημαίνει επίσης ότι ο αγοραστής συχνά τρέχει παροχή για πρώτη φορά. Οι ερωτήσεις αφορούν τη μισθοδοσία και την ένταξη των εργαζομένων, όχι τη μετάβαση από έναν παλιό πάροχο, και μια πρόταση γραμμένη για μια αγορά όπως η Γαλλία, όπου όλοι έχουν ήδη πρόγραμμα, απαντά σε ερωτήσεις που κανείς δεν έκανε.

Τι πρέπει να κάνει σωστά ένα ελληνικό πρόγραμμα

Να κρατά τις συμβάσεις με τα καταστήματα και να μπορεί να τις δείξει. Η απαλλαγή στηρίζεται σε αυτές. Ένα πρόγραμμα που βασίζεται μόνο στην κατηγορία εμπόρου ισχυρίζεται συμμόρφωση με μια προϋπόθεση που ο νόμος διατυπώνει αλλιώς.

Να επιβάλλει τον περιορισμό κατηγορίας. Γεύματα, έτοιμα φαγητά, τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση, ροφήματα. Είναι στενότερο από ένα γενικό καλάθι σούπερ μάρκετ, άρα και ο κανόνας αποδοχής πρέπει να είναι στενότερος.

Να μετρά εργάσιμες ημέρες, όχι ημερολογιακές. Το όριο είναι 6 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα, οπότε το δικαίωμα ακολουθεί το πρόγραμμα εργασίας. Μια σταθερή μηνιαία φόρτιση ξεπερνά το όριο για όποιον απουσίασε.

Να χειρίζεται το υπερβάλλον ποσό συνειδητά. Η αξία πάνω από το όριο δεν εξαφανίζεται, γίνεται τακτικές αποδοχές για τις εισφορές και παροχή σε είδος για τον φόρο. Το να αποτραπεί η υπερφόρτιση είναι ευκολότερο από το να διορθωθεί.

Η Ελλάδα σε σύγκριση

Η Ελλάδα ζητά το ίδιο πράγμα με την Ιταλία και το ζητά πιο καθαρά, χωρίς το μητρώο και το πλαφόν προμήθειας που κάνουν την ιταλική αγορά δύσκολη στην είσοδο. Αυτός ο συνδυασμός, αυστηρός κανόνας αποδοχής και ελαφριά ρυθμιστική περίμετρος, είναι ασυνήθιστος και αξίζει προσοχή.

Κάθε αλλαγή με ημερομηνία στην Ευρώπη βρίσκεται στο ημερολόγιο. Για μια γειτονική αγορά με πολύ διαφορετική δομή, δείτε τη Βουλγαρία.